ΜΕΡΕΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

Κάθε ταινία ντοκιμαντέρ αποτελεί κι από ένα ξεχωριστό πορτρέτο. Στην τρίτη τους χρονιά, οι ΜΕΡΕΣ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ παρουσιάζουν ταινίες που ψηλαφούν, η καθεμία με τον τρόπο της, τα διακριτά χαρακτηριστικά διαφορετικών μεταξύ τους προσώπων, καταστάσεων και θεμάτων, δίνοντας στο θεατή την ευκαιρία να απολαύσει και να «μελετήσει» πορτρέτα άλλοτε γνώριμα, άλλοτε αξιοπερίεργα, κάθε φορά όμως ιδιαίτερα και μοναδικά, είτε πρόκειται για μονάδες είτε για πολυφωνικά, αλλά αδιάσπαστα σύνολα.

Για πρώτη φορά φέτος, το κινηματογραφικό κομμάτι των ΓΙΟΡΤΩΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ επεκτείνεται και συμπεριλαμβάνει ξενόγλωσσες ταινίες στο πρόγραμμά του. Πέρα από το υπέροχο «Grizzly Man» του γνωστού σκηνοθέτη Βέρνερ Χέρτσογκ, οι υπόλοιπες ξένες παραγωγές αποτελούν μια συνεργασία με τοECOCINEMA, το οποίο θα παρουσιάσει κατά τις Μέρες Ντοκιμαντέρ ένα μέρος από το εξαιρετικό φετινό του πρόγραμμα.

• Πάρβας, άγονη γραμμή
  Σκηνοθεσία: Γεράσιμος Ρήγας. Ελλάδα, 2008, 78'
  Ελληνικά με αγγλικούς υπότιτλους
  
  Η ταινία εστιάζει σε μια συγκεκριμένη σειρά από στιγμές της καθημερινότητας του Δημήτρη Γιαννάκου (Πάρβα), της γυναίκας του Φλώρας και των τριών θυγατέρων τους από τη χώρα της Αμοργού. Στις πλέον γαλήνιες και στις πλέον άγριες στιγμές, η φύση είναι ένας επιπλέον συγγενής, εχθρικός καμιά φορά. Τα περιβόλια, οι ρεματιές, τα οπωροφόρα είναι καθημερινοί σύντροφοι. Ο Δημήτρης Γιαννακός είναι από τους τελευταίους που πρόφτασαν να γεράσουν με αυτά που πρωτοαγάπησαν. Τα κρατάει μέσα του στέρεα, διαρκή, όπως κι ένας μακρινός του πρόγονος. 

ΓΙΟΡΤΕΣ ΑΜΟΡΓΟΥ

Οι Γιορτές Αμοργού 2008 θα ξεκινήσουν στις 20 Ιουλίου. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

Κινηματογραφικό φεστιβάλ "Μέρες Ντοκιμαντέρ" Το φεστιβάλ "Μέρες Ντοκιμαντέρ" περιλαμβάνει ελληνικά και ξένα ντοκιμαντέρ σε συνεργασία με το διεθνές κινηματογραφικό φεστιβάλ ECOCINEMA και την Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού. Κυριακή 20, Δευτέρα 21 και Σάββατο 26, Κυριακή 27 Ιουλίου, στο Βρούτση και στα Κατάπολα  Πρόγραμμα προβολών: Κυριακή 20 Ιουλίου 21:15 ΤΟ ΜΕΤΑΞΑΡΙΟ του Βαγγέλη Βασσάλου και της Γιούλης Τσοτσόλη 22:15 GRIZZLY MAN του Βέρνερ Χέρτσογκ Στην αυλή του Δημοτικού Σχολείου στα Κατάπολα Δευτέρα 21 Ιουλίου 21.15 ΟΙ ΕΡΑΣΤΕΣ ΤΗΣ ΑΞΟΥ του Νίκου Λυγγούρη 22.45 ΠΟΥΛΙΑ ΣΤΟ ΒΑΛΤΟ της Αλίντας Δημητρίου Στην αυλή του Δημοτικού Σχολείου στα Κατάπολα Σάββατο 26 Ιουλίου - ECOCINEMA 21.30 ΘΩΡΗΚΤΟ ΑΝΤΑΡΚΤΙΚΗ του Μόργκαν Μάθιους 22.30 ΕΙΝΑΙ ΟΛΑ ΜΕΣ ΣΤΟ ΤΣΑΪ των Λεζ Μπλανκ και Τζίνα Λάιμπρεχτ Στην αυλή του Δημοτικού Σχολείου στα Κατάπολα Κυριακή 27 Ιουλίου - ECOCINEMA 20.30 ΠΑΡΒΑΣ - ΑΓΟΝΗ ΓΡΑΜΜΗ του Γεράσιμου Ρήγα 22.30 ΤΑ ΜΠΛΟΥΖ ΤΗΣ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗΣ - ECOCINEMA του Νιντά Σινοκρότ Στο κτήριο της Κινηματογραφικής Λέσχης Αμοργού στο Βρούτση

ARRIBA: Τσίρκο είναι όταν η σκόνη γίνεται χρυσόσκονη Ακροβατική χορευτική παράσταση από τον αργεντινό ακροβάτη Camilo Bentancor και την ομάδα του Κι Όμως Κινείται. Τρίτη 22 Ιουλίου, στο λιμάνι της Αιγιάλης

ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ Έκθεση για τον ήρωα του Θεάτρου Σκιών. Αφιέρωμα στον Αμοργιανό καραγκιοζοπαίκτη Κ. Γεράκη.  Εγκαίνια στις 24 Ιουλίου, διάρκεια έως 20 Αυγούστου,  στο κτίριο του Δημοτικού Σχολείου της Χώρας

ΕΙΡΗΣΘΩ ΕΝ ΠΑΡΟΔΩ http://www.myspace.com/iristhoenparodo Έξι νέοι μουσικοί παρουσιάζουν ένα ευρύ μουσικό φάσμα από δικές τους οργανικές συνθέσεις, jazz standards, παραδοσιακούς σκοπούς μέχρι και συνθέσεις σύγχρονων δημιουργών από διαφορετικές μεταξύ τους μουσικές κουλτούρες. Δευτέρα 28 Ιουλίου, στο Ξυλοκερατίδι

ΜΑΡΙΟΣ ΠΑΠΑΔΕΑΣ ΚΑΙ ΟΙ SUNTOURISTAS Γλέντι με σμυρνέικα και παραδοσιακά τραγούδια με τον Μάριο Παπαδέα (σαντούρι) και το συγκρότημά του. Τρίτη 29 Ιουλίου,στη Λαγκάδα

ULUGBEK PALVANOV Ρεσιτάλ πιάνου από το Ρώσο πιανίστα. Τετάρτη 30 Ιουλίου, στο πλακόστρωτο στην είσοδο της Μονής Χοζοβιώτισσας

ΝΙΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΔΗΣ & ΚΥΡΙΑΚΗ ΣΠΑΝΟΥ http://www.kerosmusic.gr Συναυλία με τραγούδια και μουσικές από όλο το Αιγαίο. Πέμπτη 31 Ιουλίου, στην πλατεία της Λόζας στη Χώρα

ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΘΕΑΤΡΟΥ ΣΚΙΩΝ Από τον Αθηναϊκό Θίασο Σκιών του Aθω Δανέλλη. Πέμπτη 31/7 (Χώρα), Παρασκευή 1/8 (Κατάπολα), Σάββατο 2/8 (Αρκεσίνη), Κυριακή 3/8 (Θολάρια)

ΝΥΧΤΕΡΙΝΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΟΥ ΟΥΡΑΝΟΥ Με την καθοδήγηση και τον εξοπλισμό της Αστρονομικής Εταιρείας Κέρκυρας. Ομιλίες μελών της Αστρονομικής Εταιρείας. Δευτέρα 4 - Τετάρτη 6 Αυγούστου, σε διάφορα σημεία του νησιού

Ερωτας δίχως ηλικία

Ερωτας δίχως ηλικία

Tης Μαριας Κατσουνακη

Τι ενδιαφέρον μπορεί να παρουσιάζει η σχέση ενός ηλικιωμένου ζευγαριού που έχει περάσει τουλάχιστον μισόν αιώνα κοινού βίου είτε μέσα στη σιωπή είτε σε διαλόγους μάλλον στερεότυπους που δηλώνουν όμως μιαν άρρηκτα δεμένη καθημερινότητα; Δύο σκηνοθέτες, που έδειξαν πρόσφατα τις ταινίες τους στο 10ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, και ανήκουν σε διαφορετικές γενιές -όπως έχουμε ήδη επισημάνει- προτείνουν μια διαφορετική (ή μήπως ίδια) ανάγνωση της αγάπης στην τρίτη ηλικία. Κάπως κακόηχο αυτό της «τρίτης ηλικίας», ομολογουμένως, σαν να δηλώνει διακριτική απόσυρση από την ενεργό δράση ή σαν να πρόκειται για μία λιγότερο τραυματική υποδήλωση των γηρατειών. Εχουμε συνδέσει τον έρωτα με τη μέθεξη των νιάτων, τα αρυτίδωτα πρόσωπα και το σφρίγος των σωμάτων και η θέα των μεγάλων σε ηλικία ανθρώπων που κοιτάζονται με τρυφερότητα στα μάτια κερδίζει όλη μας τη συμπάθεια και την απορία, σαν μια απόκλιση από την κανονικότητα.

Ομως, ο Νίκος Λυγγούρης στους, βραβευμένους, «Εραστές της Αξού» και ο Γεράσιμος Ρήγας στο «Πάρβας, άγονη γραμμή» επικοινωνούν υπόγεια. Οι σκηνοθέτες διασταυρώνουν τα βλέμματά τους πάνω σε δυο ζευγάρια γερόντων που ζουν οι μεν στην Κρήτη, οι δε στην Αμοργό. Ο έρωτας της 69χρονης Μαρίας και του 73χρονου Γιώργου στο χωριό Αξός, μοιάζει αιώνιος και ακίνητος. Ολα γύρω αλλάζουν· το χωριό μεταβάλλεται καθημερινά από τον τουρισμό και τις επιδοτήσεις αλλά οι δυο τους εξακολουθούν να κοιμούνται αγκαλιά από φόβο μήπως συμβεί κάτι τη νύχτα αλλά και από ανάγκη. Ο Γιώργος, ομορφάντρας στα 73 του, δηλώνει ότι βλέπει τη σύντροφό του αναλλοίωτη στο χρόνο «όπως όταν τη γνώρισε την πρώτη μέρα στο περιβόλι με ένα κόκκινο φόρεμα». Ο Πάρβας, ιδιοκτήτης καφενείου στην Αμοργό αναπνέει χρόνια τώρα στον ίδιο ρυθμό με τη γυναίκα του, δίπλα του στη δουλειά, να ψήνει καφέδες και να συντηρεί το μαγαζί. Οι δυο τους μιλούν ελάχιστα. Λίγες κουβέντες και κοφτές. Η σχέση τους δεν εκδηλώνεται όπως των «εραστών της Αξού», δεν είναι το ίδιο λυρική, ρομαντική, εκφρασμένη. Για κάποιον, μη προσεκτικό θεατή, θα μπορούσε να είναι και μια σχέση απονεκρωμένη, που υπάρχει με τη δύναμη της αδράνειας. Ομως η έγνοια και η φροντίδα της, όταν εκείνος πέφτει βαριά άρρωστος και φεύγει από τη ζωή, δεν έχουν διεκπαιρεωτικό χαρακτήρα ούτε υποκινούνται από «συζυγική υποχρέωση». Σκληροτράχηλη καθώς είναι, στέκεται δίπλα του βράχος αμετακίνητος. Τον παρακολουθεί, τον αφουγκράζεται, προλαβαίνει τις ανάγκες του.

Και οι δυο σκηνοθέτες συνθέτουν έναν ύμνο, σιωπηλό ή ρητό, στην ανθρώπινη συνύπαρξη, στην τρυφερότητα, στην καλοσύνη και στην επικοινωνία (με τους κώδικες του καθενός), που η ηλικία στεριώνει, ησυχάζει και «αφυδατώνει» τόσο ώστε να αποβάλλεται ο βαμπιρισμός και η κτητικότητα, να αναδύεται η γόνιμη πλήξη της επανάληψης. Εκεί όπου όλα φτάνουν στο τέλος χωρίς να αποξηραίνονται.

πηγή http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_18/03/2008_263203

H Αμοργός με αργό περπάτημα

H Αμοργός με αργό περπάτημα

της Xαράς Κιοσσέ Το σήμερα και το χθες του κυκλαδίτικου νησιού  H Αμοργός, οι πύργοι της, οι αρχαίες της πόλεις, και κυρίως η Μινώα, είναι για τη Λίλα Μαραγκού μια υπόθεση τελείως προσωπική. Είναι μια τρέλα λέει η ίδια, είναι ένα πάθος λέμε εμείς. H Αμοργός είναι το νησί της, οι ρίζες του είναι οι ρίζες της και η ιστορία του είναι το έργο της ζωής της. Γι' αυτό και ο τόμος Αμοργός I - H Μινώα, η πόλις, ο λιμήν και η μείζων περιφέρεια, παρά τον ακαδημαϊσμό του τίτλου, δεν είναι απλώς ένα επιστημονικό σύγγραμμα ούτε είναι απλώς η δημοσίευση μιας ανασκαφής. Είναι αυτά, αλλά μαζί είναι και ένα βιβλίο όπου η αρχαιολογική πληροφορία εμπλουτίζεται από τις προσωπικές εντυπώσεις, όπου οι τοπικές παραδόσεις συμπληρώνουν τις λίγες αρχαίες μαρτυρίες, όπου τα παλιά τοπωνύμια καταγράφονται συστηματικά για να μην ξεχαστούν, όπου το σήμερα μπλέκεται με το χθες έτσι ώστε να αποδίδεται ανάγλυφη η ιστορική συνέχεια. Πρόκειται, με άλλα λόγια, για τον πρώτο τόμο της ιστορίας της Αμοργού, μιας ιστορίας που γράφεται για πρώτη φορά. Το βιβλίο όμως δεν είναι μόνο ένα ιστορικό βιβλίο. Παρ' όλο που η συγγραφέας διατηρεί από την αρχή ως το τέλος μια σχεδόν «αμείλικτη» επιστημονική συνέπεια, τόσο στα καθαρά αρχαιολογικά κεφάλαια, όπως αυτά που αφορούν την ανασκαφή της Μινώας, όσο και στην ιστορική αφήγηση, οι περιγραφές της φύσης και του τόπου γενικότερα είναι γλαφυρές. Το τελευταίο κεφάλαιο «Από το Φυτονυμικό της Αμοργού» είναι αφιερωμένο στον πλούτο της «πολυβοτάνου γης της Αμοργού» δίνοντας μια προσωπική και ταυτόχρονα οικολογική διάσταση στο έργο, ενώ οι αναφορές στη διάλεκτο και στις τοπικές παραδόσεις καλύπτουν τη λαογραφική πλευρά της εξιστόρησης. H Αμοργός I της Λίλας Μαραγκού είναι ένα βιβλίο ιστορικό και ταυτόχρονα ένα βιβλίο-κραυγή για ένα νησί ξεχασμένο και απομονωμένο. Προτού όμως μιλήσουμε για το ίδιο το βιβλίο καλό είναι να θυμόμαστε ότι οι αρχαίοι γεωγράφοι όπως και οι βυζαντινοί λεξικογράφοι δίνουν ελάχιστες πληροφορίες για την Αμοργό και την ιστορία της. Εκτός από τις τρεις πόλεις που ήταν κτισμένες στη δυτική ακτή του νησιού αντικριστά στο Αιγαίο, δηλαδή την Αρκεσίνη στο νότιο άκρο, την Αιγιάλη στο βόρειο και σχεδόν στο κέντρο της ακτής και επάνω από το μεγάλο λιμάνι τη Μινώα, πολύ λίγες άλλες πληροφορίες έφθασαν ως τις ημέρες μας. Ο ψευδο-Σκύλαξ, που έζησε τον 6ο π.X. αιώνα, στο έργο του Περίπλους αναφέρει: «Αμοργός, αύτη τρίπολις και λιμήν...» αποδίδοντας με αυτόν τον τρόπο σημασία και στο πολύ βαθύ λιμάνι του νησιού που υπήρξε πάντα ζωτικό στοιχείο της Αμοργού και το σημείο επαφής της με τον γύρω κόσμο. Ως το 1837 που ο Λουδοβίκος Ρος επισκέφθηκε το νησί, οι αρχαιότητες της Αμοργού ήταν τελείως άγνωστες. Ως τότε το κυκλαδίτικο νησί ήταν για όλους μια στενόμακρη λωρίδα από λόφους χωρίς ιδιαίτερη βλάστηση, και με κύριο χαρακτηριστικό ένα πολύ βαθύ λιμάνι που χρησίμευε ως σταθμός ανεφοδιασμού αλλά και ως καταφύγιο των ναυτικών που διέσχιζαν το Αιγαίο από Δύση σε Ανατολή και αντίστροφα. Κατά τους αιώνες που το Αιγαίο μαστιζόταν από την πειρατεία, το Κατάπολο πρόσφερε άσυλο στους ναυτικούς, ενώ ακόμη και σήμερα θεωρείται ένα πολύ ασφαλές αραξοβόλι για όλων των ειδών τα πλοία όταν σηκώνονται τα μελτέμια που κάνουν το νησί απρόσιτο. Τα αρχαία ερείπια  Ο βαυαρός ελληνιστής επισκέφθηκε την Αμοργό το 1837 και το 1840 με την ιδιότητα του γενικού εφόρου αρχαιοτήτων και από την πρώτη φορά, αφού εντόπισε και κατέγραψε τα αρχαία λείψανα που ήταν ακόμη διάσπαρτα στο λιμάνι των Καταπόλων, ανέβηκε ως τον λόφο της Μουντουλιάς που δεσπόζει στη νότια πλευρά του λιμανιού, για να δει «τα παλάτια, τον θρόνο και τον τάφο του Μίνωα», όπως ήθελε τα αρχαία κατάλοιπα η προφορική παράδοση του νησιού. Αντί όμως για θρόνους και παλάτια, εκείνος βρήκε τη Μινώα και, όπως σημειώνεται στο βιβλίο, «στηριγμένος στις επιγραφές και στα κατά χώραν σωζόμενα ερείπια, τα οποία, λόγω της εγκατάλειψης της πόλεως από τους πρώτους χριστιανικούς αιώνες και εξ αιτίας της μορφολογίας του εδάφους, δεν είχαν όλα καλυφθεί με χώματα, αναγνώρισε με απόλυτη βεβαιότητα τη θέση της αρχαίας πόλεως. Από αυτήν την πρώτη και μοναδική, ακριβέστατη περιγραφή των τότε πολυάριθμων και καλύτερα σωζομένων ορατών λειψάνων, αντλούμε πάντα πολύτιμες πληροφορίες για την έρευνα της τοπογραφίας της Μινώας...». Αυτή είναι η θετική πλευρά της ανακάλυψης του Ροσς. Υπάρχει όμως και μια άλλη λιγότερο θετική πλευρά και αυτή είναι η τύχη που περιμένει τα «ανεσκαμμένα» αρχαία ερείπια όταν αφεθούν αφύλαχτα όπως συνέβη μετά την επίσκεψη του βαυαρού αρχαιολόγου. Σαράντα χρόνια μετά την αποκάλυψη και ταύτιση των αρχαίων οικοδομημάτων της Μινώας από τον Ροσς, ο Αντ. Μηλιαράκης το 1884 σημειώνει σε μια αναφορά του την εγκατάλειψη των αρχαίων ερειπίων και την «αρπαγή» του αρχαίου δομικού υλικού «προς κτίσιν νέων οικήσεων». Οπως συνέβη και σε πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας του 19ου αιώνα, όταν κατέρρευσε ο μύθος για τα παλάτια του Μίνωα, τα αρχαία κτίσματα έχασαν την αίγλη τους και στον νου των Αμοργιανών μετατράπηκαν σε σωρούς από επεξεργασμένες πέτρες, έτοιμο υλικό δηλαδή για να χρησιμοποιηθεί στο κτίσιμο σπιτιών. Ετσι όσες από τα αρχαία μάρμαρα δεν οδηγήθηκαν στα ασβεστοκάμινα, βρήκαν δεύτερη χρήση στους χωραφότοιχους και στα σπίτια που κτίζονταν εκείνη την εποχή. Την ίδια τύχη είχαν μάρμαρα από σπασμένα αγάλματα, επιγραφές, σπόνδυλοι από κίονες κ.ά. Μετά ήρθαν με τη σειρά τους οι λαθρανασκαφείς και οι αρχαιοκάπηλοι. Μισόν αιώνα μετά τις ανασκαφές του Ροσς ένας άλλος αρχαιολόγος, ο γάλλος G. Dechamps, ερεύνησε την Αμοργό. Ηταν το 1888 και, όπως σημειώνεται στο βιβλίο, οι ανασκαφές του ήταν ευρηματοθηρικού και ερασιτεχνικού χαρακτήρα, καθώς έγιναν προς αναζήτησιν «αγαλμάτων των αρχαϊκών χρόνων και επιγραφών της καλής εποχής», δηλαδή των κλασικών χρόνων. Παρ' όλο που και αυτή τη φορά ήρθαν στο φως σημαντικά ευρήματα - επιγραφές, αρχιτεκτονικά μέλη, ειδώλια, κεραμικά κτλ. -, τα κατάλοιπα και αυτής της ανασκαφής είχαν την ίδια τύχη με εκείνα της παλαιότερης του Ροσς καθώς έμειναν και αυτά αφύλαχτα στο έλεος των αρχαιοκαπήλων. Υστερα από έναν αιώνα εγκατάλειψης, το 1981, η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου των Ιωαννίνων κυρία Λίλα Μαραγκού έβαλε μπρος τη δική της ανασκαφή στη Μινώα. H έρευνα όμως στο νησί είχε αρχίσει δέκα χρόνια νωρίτερα. Πέτρα με πέτρα  H Λίλα Μαραγκού επέστρεψε στην Αμοργό το 1972 και επί δέκα χρόνια περπάτησε το νησί πέτρα με πέτρα καταγράφοντας ό,τι είχαν βρει οι παλιοί αρχαιολόγοι. Μετά άρχισε να κοσκινίζει τα ξανασκαμμένα χώματα της ανασκαφής του Dechamps. Το σκάψιμο συνεχίστηκε στα χώματα των λαθρανασκαφών των αρχαιοκαπήλων, «γιατί την Αμοργό την ρήμαξαν συστηματικά τη δεκαετία του '60 οι αρχαιοκάπηλοι και οι γυρολόγοι που πλήρωναν τους Αμοργιανούς για να σκάβουν βαθύτερα τα αμπέλια τους και να τους βρίσκουν ειδώλια» λέει. Μετά τη συστηματική περιήγηση του νησιού ήρθε η συστηματική ανασκαφή στη Μινώα και η έρευνα στις άλλες δύο αρχαίες πόλεις χωρίς να σταματήσει το περπάτημα, η αναζήτηση, η εξερεύνηση. Στη Μινώα βρήκε αρχαιολογικές μαρτυρίες που βεβαιώνουν την κατοίκηση της θέσης από τη νεολιθική εποχή, ενώ παράλληλα εντοπίστηκαν νέες κυκλαδικές θέσεις και φάνηκε πόσο πυκνή ήταν η κατοίκηση του νησιού κατά την κυκλαδική περίοδο, ενώ γύρω και από τις τρεις πόλεις αποκαλύφθηκαν τείχη που χρονολογούνται από τα γεωμετρικά χρόνια. H περιήγηση της αρχαιολόγου στο νησί συνεχίστηκε και μετά το 1981, όταν άρχισε τη συστηματική ανασκαφή της Αρχαιολογικής Εταιρείας στη Μινώα. Είναι μια περιήγηση που γίνεται με σύστημα και αργό περπάτημα, γιατί, όπως έλεγε ένας από τους μεγάλους δασκάλους της Αρχαιολογίας, ο Γεώργιος Καρούζος, μόνο έτσι μπορεί ο αρχαιολόγος να αισθανθεί τον τόπο και την ιστορία του. Χάρη σε αυτό το «αργό περπάτημα», η κυρία Μαραγκού βρήκε αγάλματα κτισμένα σε μάντρες, βρήκε επιγραφές που είχαν χρησιμοποιηθεί για κατώφλια εκκλησιών, βρήκε ακόμη και τη χαμένη από το 1908 συλλογή Ιωαννίδη. Βρέθηκε θαμμένη σε ένα κοτέτσι, όπου ύστερα από κανονική ανασκαφή αποκαλύφθηκαν 140 επιγραφές και αγάλματα που μεταφέρθηκαν και φυλάσσονται στο μικρό Μουσείο της Αμοργού μαζί με χιλιάδες άλλα αρχαία εν αναμονή του ενδιαφέροντος της πολιτείας για την έκθεσή τους σε ένα μουσείο άξιο της σημασίας και του αρχαιολογικού πλούτου της Αμοργού. Το βιβλίο Αμοργός I - H Μινώα χωρίζεται σε έξι μέρη. H εξιστόρηση αρχίζει με ένα σκαρίφημα της ιστορίας του νησιού από τους προϊστορικούς ως και τους νεότερους χρόνους, συνεχίζεται με την αφήγηση της αρχαιολογικής έρευνας στη Μινώα, την περιγραφή των ορατών αρχαίων καταλοίπων σε όλο το νησί, την αναφορά στον Λιμένα, που υπήρξε το επίνειο της Μινώας, την περιγραφή της υπαίθρου που περιβάλλει τη Μινώα και καταλήγει στο έκτο μέρος, που είναι αφιερωμένο στα φυτά και στα βότανα του νησιού. Αναμφίβολα πρόκειται για ένα ιστορικό βιβλίο (εκδόθηκε χάρη σε χορηγία του Ιδρύματος Σταύρου Νιάρχου)γραμμένο με επιστημοσύνη, που κατορθώνει όμως να γοητεύει τον αναγνώστη ο οποίος ανακαλύπτει πως η ιστορία μπορεί να γίνεται και συναρπαστική. πηγή: Το ΒΗΜΑ, 21/12/2003

Φωτογραφικό Υλικό

πρεμιέρα στην Αμοργό

Hμερομηνία δημοσίευσης: 24-07-08

«Πάρβας, άγονη γραμμή», πρεμιέρα στην Αμοργό

Αυτό που θα συμβεί αύριο το βράδυ στο Βρούτσι της Αμοργού δεν συμβαίνει κάθε μέρα. Στην μικρή κινηματογραφική λέσχη, χωρητικότητας 66 θέσεων, θα πραγματοποιηθεί η πρεμιέρα της ταινίας «Πάρβας, άγονη γραμμή» του Γεράσιμου Ρήγα. Κι αυτό γιατί η ιστορία της ταινίας, στην παραγωγή της οποίας συμμετέχει και ο ΣΚΑΪ, παρακολουθεί την καθημερινότητα μιας οικογένειας που κατοικεί στη Χώρα της Αμοργού. Ο Δημήτρης Γιαννακός, γνωστός και σαν Πάρβας, ζει τον τελευταίο χειμώνα της ζωής του, μοιράζοντας τον χρόνο του ανάμεσα στο περιβόλι του και το καφενείο που κρατάει με την γυναίκα του, Φλώρα, και την κόρη του, Ντίνα.H ταινία αρχίζει με πλάνα της χιονισμένη Χώρας της Αμοργού. Ο Πάρβας, όπως κάθε μέρα, ξυπνά στις 5.30 το πρωί και πηγαίνει ν’ ανοίξει το καφενείο του. Πρώτος πελάτης ο Γεράσιμος Σιμιγδαλάς, βοσκός της Χώρας που φθάνει στο καφενείο λίγο αργότερα. Ακολουθούν η Φλώρα, η Ντίνα και σιγά σιγά η μέρα ξεκινά. Σκηνές που ο λόγος ελαχιστοποιείται, αφήνοντας την πρωτοβουλία της αφήγησης στην εικόνα, η οποία διασώζει κώδικες ηθών και εθίμων ενός μισοξεχασμένου παρελθόντος. Η Φλώρα και η Ντίνα μένουν στο καφενείο. Ο σκηνοθέτης παρακολουθεί τη ζωή του Πάρβα μέχρι το τέλος της, στις 29 Ιουνίου του 2006. Τελευταίος που τον επισκέπτεται ο Γεράσιμος Σιμιγδαλάς. Την άλλη μέρα η Φλώρα ανοίγει το καφενείο στις 5.45 το πρωί. Λίγο αργότερα έρχεται η Ντίνα. Η Φλώρα θα φύγει για τη Νάξο, όπου θα μείνει με την άλλη κόρη της, τη Ρηνιώ, και το καφενείο το αναλαμβάνει η Ντίνα.Παρούσες στην αυριανή προβολή και οι δύο φυσικές συμπρωταγωνίστριες του κυρ-Δημήτρη, η Φλώρα και η Ντίνα Γιαννακού. Η ταινία προβλήθηκε για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης και αναμένεται να βγει στις αθηναϊκές αίθουσες το φθινόπωρο. Πριν από λίγες ημέρες προσκλήθηκε να συμμετάσχει στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Φλωρεντίας τον Νοέμβριο (Festival dei Popoli), ένα από τα σημαντικότερα και παλαιότερα φεστιβάλ ντοκιμαντέρ στον κόσμο.

http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_1_24/07/2008_278750

Η ακρόπολη της Αμοργού

Αναρτηθηκε στο http://amorgis.blogspot.com/2007/06/blog-post_24.html

Καστρί- αρχαία Αρκεσίνη, η ακρόπολη της Αμοργού

Από τα πρώτα σπίτια του Βρουτσιού η θέα είναι πανοραμική. Στο βάθος του ορίζοντα η ματιά αγκαλιάζει ένα πλήθος νησιών, από την Ικαριά και την Δονούσα μέχρι την Νάξο, την Ηρακλειά και την Ίο. Δύο είναι όμως οι παρουσίες που ξεχωρίζουν με φόντο την θάλασσα: η εκκλησία του Άη Γιάννη και η ακρόπολη της αρχαίας Αρκεσίνης. Παντού από τα βορεινά του Βρουτσιού, από τα σπίτια μέχρι τον παλιό μύλο, η ματιά αιχμαλωτίζεται από αυτά τα δύο σημεία. Την παλιά εκκλησία πάνω σε μια κορυφή της βουνοπλαγιάς και την αρχαία ακρόπολη δίπλα στην θάλασσα.

Αμέσως έξω από το Βρούτση αρχίζει ένα φαρδύ καλοφτιαγμένο καλντερίμι που κατεβαίνει προς την θάλασσα. Μετά την παράκαμψη προς τον Άη Γιάννη το μονοπάτι γίνεται χωμάτινο και ακολουθώντας τα νερά του βουνού καταλήγει στην βάση της αρχαίας ακρόπολης, την πιο εντυπωσιακή τοποθεσία ίσως ολόκληρης της Αμοργού.

Το όνομα της Αρκεσίνης σημαίνει ό,τι δείχνει και σήμερα: αμυντική τοποθεσία, οχυρό, φρούριο, κάστρο. Με το ίδιο όνομα, «Καστρί» δηλαδή, την ονόμασαν και στην βυζαντινή και νεότερη εποχή οι Αμοργιανοί. Πάνω στην ακρόπολη, όπου συνυπάρχουν στενόχωρα η Παναγιά η Καστριανή και δυο τρία κτίσματα, η εντύπωση των αμυντικών δυνατοτήτων μετατρέπεται σε απόλυτη βεβαιότητα.

Η θέα από το Καστρί δείχνει και την σοφία με την οποία επέλεξαν οι αρχαίοι να χτίσουν την ακρόπολη της Αρκεσίνης. Σχεδόν όλη η βόρεια πλευρά του νησιού είναι ορατή και ιδιαίτερα τα Θολάρια (αρχαία Αιγιάλη), ο κόλπος των Καταπόλων (αρχαία Μινώα) και η Χώρα.

Περιοχή με μεγάλη αξία

Όλη η περιοχή του σημερινού Βρουτσιού φαίνεται να έχει ιδιαίτερη αρχαιολογική σημασία. Εκτός από την αρχαία Αρκεσίνη, εδώ, σ’ αυτή την περιοχή βρίσκονται δύο εξαιρετικής αρχαιολογικής σημασίας πρωτοκυκλαδικές θέσεις, τα Δωκαθίσματα και ο τειχισμένος οικισμός της Μαρκιανής.

Αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι η Αρκεσίνη ήταν ιωνική αποικία, υπό την ηγεσία Ναξίων. Γενικά όλες οι Κυκλάδες ήταν ιωνικές, με εξαίρεση την Θήρα που ήταν δωρική. Οι ακριβείς συνθήκες της μετακίνησης πληθυσμών από την ηπειρωτική Ελλάδα προς τα νησιά (κι από εκεί προς την Μικρά Ασία) μετά την κατάρρευση (11ος αιώνα π.Χ.) του Μυκηναϊκού Πολιτισμού παραμένουν ασαφείς και ομιχλώδεις. Περίπου από εκείνη την ταραχώδη περίοδο έχουμε δύο μνημεία (λαξευτούς τάφους) στο Ξυλοκερατίδι, δηλαδή στην περιφέρεια της Μινώας. Από την Αιγιάλη και την Αρκεσίνη δεν διαθέτουμε τεκμήρια, επειδή δεν έχουν γίνει συστηματικές ανασκαφές.

Ανασκαφή το 1888

Μετά τον εντοπισμό των τριών αρχαίων πόλεων της Αμοργού από τον Λουδοβίκο Ρος το 1837, η μόνη ανασκαφική έρευνα στην Αρκεσίνη έγινε το 1888 από τον Γκαστόν Ντεσάν της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής. Η έρευνα αυτή είχε κατά βάση θησαυροθηρικό χαρακτήρα (ο Ντεσάν έψαχνε να βρει αγάλματα) και τα όσα βρέθηκαν φυλάσσονται σήμερα στο μουσείο της Σύρου.

Στην διάρκεια των γαλλικών ανασκαφών στην αρχαία Αρκεσίνη βρέθηκε και ο λεγόμενος «θησαυρός της Αρκεσίνης» με βυζαντινά νομίσματα, κάτι που δείχνει ότι η ακρόπολη συνέχιζε να παίζει τον αμυντικό της ρόλο μέχρι το μέσο Βυζάντιο.

Ο οικισμός των πρώιμων ιστορικών χρόνων της Αρκεσίνης έχει αναγνωριστεί από την καθηγήτρια Λίλα Μαραγκού στις ανατολικές υπώρειες της ακρόπολης (Καστρί).

Από την αρχαϊκή εποχή (7ος-6ος π.Χ. αιώνας) λίγες είναι οι γνωστές μαρτυρίες (επιγραφές και επιφανειακά ευρήματα), ελλείψει ανασκαφικής έρευνας. Η Λίλα Μαραγκού επισημαίνει ότι για την περίοδο αυτή παραμένει προβληματικός ο χρονικός συσχετισμός των υλικών μαρτυριών με τις πληροφορίες που σώζουν μεταγενέστερες επιγραφές για τον αποικισμό της Αρκεσίνης από Ναξίους.

Από την κλασική και κυρίως από την ελληνιστική εποχή τα τεκμήρια από την Αρκεσίνη είναιαρκετά. Χάλκινα νομίσματα του 3ου και 2ου π.Χ. αιώνα, επιγραφές, τμήματα αγαλμάτων και άλλα κινητά ευρήματα. Σημαντικά είναι και τα κτιριακά κατάλοιπα, όπως το τείχος με τους προμαχώνες και την διπλή πύλη. Άγνωστη παραμένει η θέση των δημοσίων κτιρίων, όπως των ιερών, της αγοράς και του θεάτρου, που μαρτυρούνται στις επιγραφές.

Ιδιαίτερα σημαντική πρέπει να θεωρούμε την ίδια την ακρόπολη, γιατί μοιάζει πολύ με την Ακρόπολη των Αθηνών. Η μορφή που έχει η ακρόπολη της Αρκεσίνης και που διατηρείται έως σήμερα, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην λάξευση του φυσικού βράχου που έκαναν οι αρχαίοι, ώστε να δημιουργηθεί μία σχεδόν απόρθητη οχυρή θέση.

Το Καστρί το 1885

Μία περιγραφή της αρχαίας Αρκεσίνης, πριν τις ανασκαφές του Ντεσάν, μας δίνει ο Άγγλος περιηγητής και αρχαιολόγοςΤζέημς Μπεντ. Γράφει:

«Στην κορυφή της ακρόπολης υπάρχουν ακόμη μεσαιωνικά κατάλοιπα και πολλά πέτρινα σπιτάκια, στα οποία, όπως μας πληροφόρησε ο παπά Δημήτρης, συνήθιζαν να κοιμούνται οι προσκυνητές από την Χώρα, όταν έρχονταν για το πανηγύρι της Παναγίας της Καστριανής. Τα τελευταία όμως χρόνια το πανηγύρι εγκαταλείφθηκε, αν και ο ναός της Καστριανής διατηρείται πολύ καλά.
Οι τοίχοι είναι γεμάτοι επιγραφές. Τριγύρω υπάρχουν τα θεμέλια αρχαίων κτιρίων και κομμάτια από καλά αγάλματα, τα περισσότερα από τα οποία φαίνεται ότι ο γέροντας τα είχε μαζέψει παλιότερα σε μια καλύβα. Διάλεξα ένα - δύο που μου άρεσαν.
Το απόγευμα αποχαιρετήσαμε τον γέροντα και ανεβήκαμε στο χωριό Βρούτση, όπου θα διανυκτερεύαμε. Το Βρούτση αποτελείται από καμιά δεκαπενταριά σπίτια, χτισμένα πάνω σ' ένα βράχο. Στο μέσο του οικισμού διακρίναμε μερικές από εκείνες τις σημειολογικές γραφές σε μισοφοινικικά – μισοελληνικά γράμματα. Παρόμοιες επιγραφές είχαμε δει επιστρέφοντας από την Αιγιάλη. Αυτές οι αρχαΐζουσες γραφές είναι σπάνιες στα νησιά.»

Αυτές οι επιγραφές είχαν γραφτεί με τις πρώτες μορφές του αρχαϊκού ιωνικού αλφαβήτου και αποτελούν από τα πιο σημαντικά αρχαιολογικά τεκμήρια της Αμοργού.

Από τον 7ο αιώνα και μετά οι αρχαίες θέσεις της Αμοργού εγκαταλείφθηκαν σταδιακά. Στην Αιγιάλη δημιουργήθηκε η Λαγκάδα, αν και φαίνεται ότι τα Θολάρια (κοντά στην αρχαία ακρόπολη) δεν εγκαταλείφθηκαν πλήρως. Στο υπόλοιπο νησί οι κάτοικοι συγκεντρώθηκαν στο Κάστρο, που με την δημιουργία του ελληνικού κράτους μετονομάστηκε σε Χώρα.

Έξω από το Κάστρο υπήρχαν διάσπαρτα αγροτικά συγκροτήματα, μερικά από τα οποία εξελίχτηκαν αργότερα σε οικισμούς, όπως το Βρούτση και το Χωριό.


Από Χωριό σε Αρκεσίνη


Στην δεκαετία του 1910-20 η κοινότητα Κάτω Μεριάς, που περιελάμβανε το Χωριό, την Κολοφάνα και άλλους μικρότερους οικισμούς υπέβαλε αίτηση προς την Νομαρχία Κυκλάδων για να μετονομαστεί σε Αρκεσίνη. Το αίτημα διαβιβάστηκε από την νομαρχία (υπ. αρ. 7942 αναφορά) στο υπουργείο Εσωτερικών προκειμένου να γνωμοδοτήσει σχετικά.

Ο μεγάλος φιλόλογος και λαογράφος Ν. Γ. Πολίτης, πρόεδρος της «επιτροπείας γνωμοδοτήσεων», γράφει σχετικά με το αίτημα των κατοίκων της κοινότητας Κάτω Μεριάς Αμοργού:

«Αρ. 165 (30 Ιουλίου 1915).– Επί του υπ. αρ. 32254 εγγράφου του υπουργείου της 15 Ιουλίου.– Επιστρέφεται η υπ. αρ. 7942 αναφορά της νομαρχίας Κυκλάδων και το συνημμένον αυτή αντίγραφον της κοινότητος.
Κάτω Μεριάν καλούσι περιληπτικώς οι Αμοργίνοι όλο, το δυτικόν τμήμα της νήσου, εν ώ ευρίσκονται και τα ερείπια της Αρκεσίνης, μιας των τριών αρχαίων πόλεων της Αμοργού. Όθεν εύλογος είναι η απόφασις του κοινοτικού συμβουλίου Κάτω Μεριάς να ονομασθή η κοινότης Αρκεσίνης, αλλά περιττόν κρίνομεν να προστεθή εις το όνομα τούτο ο προσδιορισμός Αμοργού, αφού άλλη Αρκεσίνη δεν υπάρχει (ο εικαζόμενος έτερος τύπος Αρκεσίνη της πόλεως Αρκασείας της Καρπάθου είναι αμφίβολος)». 

Το γεγονός πάντως είναι ένα. Η ακρόπολη της αρχαίας Αρκεσίνης, είναι μία από τις σημαντικότερες τοποθεσίες όχι μόνο της Αμοργού αλλά όλων των Κυκλάδων. Το αποδεικνύει άλλωστε και η μοναδικότητα της ονομασίας της:

Αρκεσίνη…

------------------------
Πηγές

* Λίλας Μαραγκού «ΑΜΟΡΓΟΣ Ι — Η ΜΙΝΩΑ», εκδ. Αρχαιολογική Εταιρεία, Αθήναι 2002.
* Τζέημς Μπεντ «Η Αμοργός το 1885», Αμοργός 2005
* Ν. Γ. Πολίτου «Γνωμοδοτήσεις περί μετονομασίας συνοικισμών και κοινοτήτων», Αθήναι 1920

Δράση Αμοργού

Δράση Αμοργού (30-04-2006)

Η Αμοργός αποτελεί ένα από τους τελευταίους παραδείσους στις Κυκλάδες. Η μεγάλη απόσταση από την Αθήνα, τα άγρια τοπία της και η αγάπη των κατοίκων της την έχουν έως σήμερα προφυλάξει σε σημαντικό βαθμό από την υπερδόμηση που θέτει σε κίνδυνο το οικονομικό μέλλον πολλών Κυκλαδονήσιων. Όμως, όπως συνέβη πρόσφατα και σε άλλα απόμακρα νησιά του Αιγαίου, μπορεί η υπερδόμηση να κατακλύσει το νησί σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Κάθε Αύγουστο η Αμοργός βουλιάζει από τουρίστες. Όμως από τον Μάιο έως Ιούλιο και από Σεπτέμβρη έως Οκτώβρη η τουριστική κίνηση είναι σχετικά περιορισμένη, ενώ το χειμώνα το νησί εγκαταλείπεται και από αρκετούς μόνιμους κατοίκους. Αυτό δημιουργεί την πεποίθηση σε πολλούς κατοίκους, ότι αυτό που χρειάζεται το νησί είναι περισσότερες υποδομές που θα μπορούσαν να επιτρέψουν τη φιλοξενία ακόμη περισσότερου κόσμου. Αυτό μεταφράζεται σε διάνοιξη νέων οδών προς παραλίες και μέρη του νησιού, την δόμηση συγκροτημάτων κατοικιών κάθε χρόνο και σε ένα ακόμη ανέγγικτο τοπίο, καταστροφή μονοπατιών, προκειμένου να μη χρειαστεί να δώσει κανείς τα κτήματά του και πολλά άλλα. Με τον  τρόπο αυτό, στην καλύτερη περίπτωση επιτυγχάνεται οριακή αύξηση του τουρισμού τον Αύγουστο, αλλά αναμφίβολα περιορίζεται ακόμη περισσότερο η τουριστική σεζόν και αυξάνεται η ερήμωση τον χειμώνα.  Στην πραγματικότητα αυτό που χρειάζεται η Αμοργός, είναι να βελτιώσει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά (ημέρες διαμονής, κατά κεφαλή δαπάνη, επαναληψιμότητα) των επισκεπτών του Αυγούστου και να προσελκύσει και άλλους επισκέπτες στην εκτός Αυγούστου περίοδο (Απρίλιο, Μάιο, Ιούνιο, Σεπτέμβριο, Οκτώβριο). 

Ποιοι όμως επισκέπτονται τα νησιά αυτούς τους μήνες; Περιπατητές, φυσιολάτρες, επισκέπτες που ενδιαφέρονται να δοκιμάσουν μοναδικές τοπικές γεύσεις, το μοναδικό τοπίο και οποιοδήποτε χαρακτηριστικό κάνει ένα νησί τόσο μοναδικό, ώστε αξίζει να το επιλέξεις μέσα από τις εκατοντάδες χιλιάδες παγκόσμιους τουριστικούς προορισμούς. Επισκέπτες που θα αγαπήσουν το νησί, θα έρχονται κάθε χρόνο και θα το διαφημίσουν και στους φίλους τους.

Ο περιπατητικός και παρατηρητικός (bird-watching) τουρισμός, σε αντίθεση από ότι συχνά πιστεύεται, είναι τουρισμός υψηλών εισοδημάτων. Πρόκειται για επισκέπτες που διαμένουν στα καλύτερα διαθέσιμα καταλύματα, αναζητούν τις τοπικές γεύσεις και είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν κάτι παραπάνω εφόσον αυτό που τους προσφέρεται είναι πραγματικά αυθεντικό και μοναδικό. Η Ελλάδα, λόγω της ιστορίας της, της γεωμορφολογίας της και του κλίματός της έχει φυσικό πλεονέκτημα και ήδη προσελκύει περιπατητικό τουρισμό. Η Μυτιλήνη και η Λήμνος είναι από τα πρώτα νησιά που απολαμβάνουν τα οφέλη της αξιοποίησης του φυσικού τους πλεονεκτήματος. Σήμερα η Μυτιλήνη αποτελεί έναν παγκόσμιας εμβέλειας οικοτουριστικό προορισμό, με κρατήσεις ήδη από το 2006 για το 2007. Όμως στα περισσότερα νησιά, κάθε χρόνο αρχαία, μεσαιωνικά ή νεώτερα μονοπάτια μετατρέπονται σε δρόμους ή καταστρέφονται από την εγκατάλειψη, ενώ οι βιότοποι υποβαθμίζονται και απειλούνται.  Μαζί τους χάνεται και η δυνατότητα των νησιών αυτών να επιμηκύνουν την τουριστική τους περίοδο. Πως μετά να δρομολογηθούν περισσότερα πλοία το χειμώνα, όταν η ζήτηση πέφτει;


Κάποια οικοδομική δραστηριότητα, εντοπισμένη σε συγκεκριμένα σημεία ενός νησιού, είναι αναγκαία, τόσο για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών φιλοξενίας, όσο και για την στέγαση των κατοίκων των νησιών. Όμως δεν είναι η δόμηση που θα φέρει την ανάπτυξη και την αναγκαία, για την διατήρηση της ζωής στα νησιά, επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Δε χρειάζεται να γίνεται άναρχα και σε βάρος της μοναδικότητας των νησιών του Αιγαίου, της φυσικής ομορφιάς και των κατασκευών που οι προηγούμενες γενιές με πολύ κόπο μας παρέδωσαν και σήμερα αποτελούν τους κύριους τουριστικούς πόρους. Δε χρειάζεται να γίνεται σε βάρος του οικονομικού μέλλοντος των παιδιών των νησιών του Αιγαίου. Απαιτούνται γενικοί κανόνες για όλα τα νησιά του Αιγαίου που να ορίζουν ποιοι είναι οι πόροι που πρέπει να προστατεύονται (περιοχές Φύση 2000, βιότοποι, μονοπάτια, κορυφογραμμές, ρέματα, αγροτικές καλλιέργειες, παραδοσιακοί οικισμοί με τα τοπία τους)

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ μέσω του Προγράμματός της για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο Αιγαίο δραστηριοποιείται από τον Απρίλη στην Αμοργό.  Ήδη έχουν γίνει προβολές της βραβευμένης ταινίας της Λ. Καρρά, «φωνή Αιγαίου» και συζητήσεις για τις αειφόρες προοπτικές της Αμοργού και τους κινδύνους από πιθανή στροφή στην μονοκαλλιέργεια της δόμησης στο Γυμνάσιο, Λύκειο και ΤΕΕ αλλά και στα Δημοτικά Αρκεσίνης, Καταπόλων και Θολαρίων, ενώ ολοκληρώθηκε ο διαγωνισμός φωτογραφίας με θέμα «Τι μου αρέσει στην Αμοργό και θέλω να διατηρηθεί και τι θέλω να αλλάξει», όπου συμμετείχαν 60 μαθητές από όλα τα σχολεία της Αμοργού. Πραγματοποιήθηκαν επίσης 2 ανοικτές εκδηλώσεις με προβολή της «Φωνής Αιγαίου» αλλά και του ντοκιμαντέρ του Βαγγέλη Βασσάλου για την Επεξεργασία μεταξιού στην Αμοργό. (στην Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού, στο Βρούτσι,  και σε συνεργασία με τον Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Δημοτικού Καταπόλων, στα Κατάπολα). Τέλος στις 5 Ιουνίου γιορτάσαμε την παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος  σε συνεργασία με το Σύλλογο Επαγγελματιών Αιγιάλης και τον Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό Σύλλογο «Κρίκελος», με προβολή των 2 ταινιών και μικρή συζήτηση. Επίσης στα πλαίσια του συνεδρίου Υπέρια 2006, Αιγιάλη, Αμοργού 27-29 Απριλίου, παρουσιάστηκε τόσο η δουλειά μας στο Αιγαίο, όσο και οι κρίσιμες επιλογές που καλείτε να κάνει η Αμοργός για να εξασφαλίσει ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά της, μέσα από την προστασία του τοπίου, του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς της και όσον άλλων χαρακτηριστικών την κάνουν να ξεχωρίζει από άλλους τουριστικούς προορισμούς στην Ελλάδα και στον κόσμο. Ο Δήμος Αμοργού συνεργάζεται ενεργά για την ομαλή ολοκλήρωση των δραστηριοτήτων μας στην Αμοργό, ενώ η κ Λίλα Μαραγκού στήριξε ουσιαστικά την προσπάθειά μας, παρέχοντας πολυήμερη φιλοξενία στον Ξενώνα των Αρχαιολόγων στην Χώρα.

3 Ιουνίου -11 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν οι εκθέσεις των φωτογραφιών των μαθητών καθώς και των σχολίων τους στο γυμνάσιο Αμοργού (στην Χώρα), 2 Ιουλίου, στο δημοτικό σχολείο Αρκεσίνης, 3-5 Ιουλίου, στο δημοτικό σχολείο Κατάπολων 6-8 Ιουλίου, και στο δημοτικό σχολείο Λαγκάδας 9-11 Ιουλίου, ενώ στις 2 Ιουλίου στο Γυμνάσιο, στην Χώρα, πραγματοποιηθηκε η εκδήλωση βράβευσης των συμμετεχόντων. Τα παιδιά ανησυχούν για την υπερδόμηση που απειλεί τα τοπία και τις γεωργικές καλλιέργειες και τελικά τον τουρισμό. Θέλουν να διατηρηθούν τα μνημεία και τα μονοπάτια, και το φυσικό τοπίο και για να τα απολαμβάνουν  τα ίδια αλλά και γιατί καταλαβαίνουν πως από αυτά εξαρτάται το οικονομικό μέλλον του νησιού.  “Να κτίζουν σπίτια, αλλά όχι εκτός οικισμών. Να φτιάξουν τα παλιά, με την  παλιά τεχνική. Να κρατηθούν τα παλιά επαγγέλματα, για να μπορούν και οι τουρίστες και οι νέοι να βλέπουν πως ζούσαν και δουλεύανε παλιά” “Οι άνθρωποι έχουν σταματήσει να μαζεύουν ελιές. Θα ήθελα να συνέχιζαν να έκαναν λάδι με τον παραδοσιακό τρόπο. Αυτοί οι τόποι που έχουν λουλούδια και δέντρα θα αρχίζουν να κτίζονται και να  καταστρέφονται. Θα ήθελα να διατηρηθούν έτσι.”, λέει ο Βαγγέλης Σίμος από την Γ’ γυμνασίου Αμοργού.  “Να μείνουν τα αμπέλια. Είναι ωραίο για τον τόπο να υπάρχουν και να μην είναι όλο τσιμέντο και σπίτια ” λέει ο Δημήτρης Λουδάρος και “να υπάρχουν καρποί δικοί μας. Να μην τα αγοράζουμε όλα από τα μαγαζιά ”, συμπληρώνουν οι Γιάννης Νομικός & Χρήστος Σίμος

http://www.diktioaigaiou.gr/contents/about.php?kid=32&action=show&m1=4&lang=1

Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού

αναδημοσιευση απο http://amorgis.blogspot.com/2007/07/blog-post_05.html

 Η ίδρυση και λειτουργία της Κινηματογραφικής Λέσχης Αμοργού προσφέρει μία ποιοτική και σύγχρονη διάσταση στα πολιτιστικά δρώμενα της Αμοργού, ιδιαίτερα τον χειμώνα που το νησί ερημώνει από την τουριστική κίνηση του καλοκαιριού.Για να λειτουργήσει η Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού χρειάστηκε πολύς κόπος, γιατί η παραχώρηση από την δημοτική αρχή του ερημωμένου δημοτικού σχολείου στο Βρούτση δεν αρκούσε. Έπρεπε το παλιό σχολείο να μετατραπεί σε κινηματογραφική αίθουσα με καθίσματα και με τον απαραίτητο τεχνικό εξοπλισμό.

Ο σκηνοθέτης Φίλιππος Κουτσάφτης μιλάει για το έργο του «Αγέλαστη πέτρα» στην ειδική προβολή που έγινε στην Κινηματογραφική Λέσχη Αμοργού

Συνέντευξη τύπου

Πως γνωρίσατε την οικογένεια που κα-

τοικεί στο νησί και γιατί αποφασίσετε να

κάνετε μια ταινία γι’ αυτή;

Την οικογένεια του Δημήτρη Γιαννακού

τη γνώρισα από μια επίσκεψή μου στην

Αμοργό πριν πολλά χρόνια. Έκτοτε, άρχισα

να πηγαίνω σχεδόν κάθε χρόνο στο νησί.

Και το χειμώνα του 2006 αποφάσισα να

πάω και να ζήσω μαζί τους για ένα χρόνο.

Ήθελα να καταγράψω τον τρόπο ζωής τους.

Μου φαινόταν ενδιαφέρουσα η υπευθυνό-

τητά τους απέναντι στον τόπο, την τοπική

κοινότητα, τους ξένους επισκέπτες. Πολύ

δύσκολα συναντάς κάτι τέτοιο. Ο Πάρβας,

πρωταγωνιστής της ταινίας, είναι από τους

τελευταίους που πρόφτασαν να γεράσουν

με αυτά που πρωτοαγάπησαν. Τα κρατάει

μέσα του στέρεα, διαρκή, όπως κι ένας

μακρινός του πρόγονος. Η ταινία αποτελεί

το καταστάλαγμα μιας σταδιοδρομίας τριών

τετάρτων του 20ού αιώνα και συνοψίζει τα

κύρια χαρακτηριστικά του πρωταγωνιστή.

Το ραφιναρισμένο γούστο και την αίσθηση

ενός Αιγαιοπελαγίτη του 7ου π.Χ. αιώνα που

επέζησε κι έφτασε ως τις μέρες μας.

Πόσο φυσικοί μπορεί να είναι οι άνθρωποι

όταν γνωρίζουν ότι κινηματογραφούνται;

Από ένα σημείο και μετά, οι άνθρωποι

ξεχνούν την παρουσία της κάμερας και

συνεχίζουν την καθημερινότητα τους. Αυτό

για να το πετύχεις απαιτείται διακριτικό-

τητα, ένα μικρό συνεργείο, η προσπάθεια

κινηματογράφησης χωρίς καμία παρεμβολή

στον φυσικό χώρο όπου κινούνται οι πρωτα-

γωνιστές.

Όταν ξεκινήσατε τα γυρίσματα υπήρχε

ξεκάθαρο στο μυαλό σας τι είδους ταινία

θέλετε να κάνετε ή αυτή πήρε μορφή μέσα

από τα γυρίσματα;

Είχα στο μυαλό μου ότι θα βασιστώ πιο πολύ

στην παρατήρηση της καθημερινότητας. Αν

για κάτι μετανιώνω, είναι που δεν ήμουν πιο

πιστός σ’ αυτή την αρχική μου σκέψη. Ελ-

πίδα μου είναι η ταινία να είναι χρήσιμη για

τους θεατές. Το κοινό δηλαδή να συμμετέχει

σε αυτήν την κοινή προσπάθεια, να παρατη-

ρήσει τους πρωταγωνιστές, να αναλογιστεί

τις αποφάσεις τους, τον τρόπο ζωής τους.

Σε αυτή την ιστορία δεν υπάρχει αφηγητής.

Έτσι και αλλιώς, δεν υπάρχει πλοκή, απλά

μια σειρά από τυχαία περιστατικά από την

ζωή μιας οικογένεια

καφενείο «Το κάστρο»

καφετζής άγονης γραμμής

Ο Πάρβας, Δημήτρης Γιαννακός, με την κόρη του Ντίνα έξω από το καφενείο τουςΣτη χώρα της Αμοργού υπάρχει το καφενείο «Το κάστρο», που για τους μόνιμους κατοίκους αλλά και για τους ξένους επισκέπτες του νησιού σημαίνει πολλά. Εκεί, διαφορετικοί άνθρωποι, από τον Γεράσιμο τον βοσκό, τη μουγκή μοδίστρα μέχρι τον Γάλλο κοινωνιολόγο Εμίλ Κολονί, αισθάνονται σαν στο σπίτι τους. Τι κι αν έχει παραμείνει το ίδιο και απαράλλαχτο από τότε που χτίστηκε. Ακόμη και η έλλειψη της θέας δεν εμποδίζει κανέναν από τους φανατικούς θαμώνες του. 

Ενας απ' αυτούς, ο 37χρονος σκηνοθέτης Γεράσιμος Ρήγας, γύρισε ντοκιμαντέρ για το καφενείο ή, για να ακριβολογούμε, για τον ιδιοκτήτη του, Δημήτρη Γιαννακό ή Πάρβα, όπως είναι το παρατσούκλι του. Γιατί ο Πάρβας είναι που τραβά τον κόσμο. Κατάφερε με τη φιλοξενία και την αυθεντικότητά του όχι μόνο να συνομιλεί αλλά αληθινά να επικοινωνεί ακόμη και με αλλόγλωσσους.

Ο Γεράσιμος Ρήγας αγαπά το νησί και το επισκέπτεται χρόνια. Ενα ξημέρωμα, πριν από λίγα χρόνια, κάθισε με τους ξενυχτισμένους φίλους του έξω από το καφενείο. Ακόμη και κλειστό είναι φιλόξενο. Η εικόνα του Πάρβα να βγαίνει από την ομίχλη της Αμοργού και να έρχεται με το μπαστούνι του 5.45 το πρωί να ανοίξει το καφενείο ήταν αρκετή. Λίγους μήνες αργότερα, χειμώνα του 2006, ξεκίνησε τα γυρίσματα. Εκείνη η χρονιά έμελλε να είναι η τελευταία της ζωής του 84χρονου Πάρβα...

Το 75λεπτο ντοκιμαντέρ «Πάρβας, άγονη γραμμή» θα προβληθεί την Κυριακή στις 8 μ.μ. στην κινηματογραφική λέσχη στο Βρούτσι της Αμοργού (στο πλαίσιο του φεστιβάλ «Μέρες καλοκαιριού») για πρώτη φορά. Θεατές θα είναι οι κάτοικοι του νησιού, θαμώνες, φίλοι και συγγενείς του Πάρβα...

Η κάμερα παρακολουθεί την καθημερινότητά του και του καφενείου του, σαν να μη βρίσκεται εκεί. «Κάνε εσύ τη δουλειά σου κι εγώ τη δική μου», του είπε ο Πάρβας, βγάζοντάς τον από τη δύσκολη θέση. «Αυτό ακριβώς ήθελα να του ζητήσω και δεν πρόλαβα, τα είπε όλα εκείνος. Ετσι ήταν. Απλός, αυθεντικός, αληθινός, εξαιρετικός», θυμάται ο σκηνοθέτης. Σήμερα το καφενείο λειτουργεί η μία από τις τρεις κόρες του.

«Ο Πάρβας αλλά και οι ντόπιοι θαμώνες του, αν και έχουν ζήσει εξαιρετικά δύσκολα, δεν έχουν χάσει ίχνος από την ανθρωπιά τους. Αγάπησαν και διέσωσαν το τοπίο γύρω τους και κυρίως όλους τους ιδιαίτερους συνανθρώπους τους. Κι αυτό χάνεται μαζί τους... Τους το αφιερώνω».

Γεννημένος στην Αθήνα, ο Γεράσιμος Ρήγας σπούδασε Οικονομικά στο London School of Economics πριν στραφεί στο σινεμά. Σπούδασε σκηνοθεσία και παραγωγή ντοκιμαντέρ στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ και ο «Πάρβας» (συμπαραγωγή με το Σκάι TV και την ενίσχυση του ΕΚΚ) είναι η δεύτερη ταινία του μετά τις «Συνήθειες». Τώρα ξεκινάει το «ταξίδι» της σε σημαντικά φεστιβάλ ντοκιμαντέρ του εξωτερικού.

ΦΩΤΕΙΝΗ ΜΠΑΡΚΑ

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 24/07/2008

«Είναι ελεύθεροι στην Αμοργό...»

«Είναι ελεύθεροι στην Αμοργό...»

Λιτός φόρος τιμής στην απλότητα των «τελευταίων» της απομονωμένης νησιωτικής Ελλάδας είναι για τον Γεράσιμο Ρήγα όσα κατέγραψε στο ντοκιμαντέρ «Πάρβας, άγονη γραμμή» Επί χρόνια ο Δημήτρης Γιαννακός, γνωστός και ως Πάρβας, λειτουργούσε το καφενεδάκι του στη Χώρα της Αμοργού, στην είσοδό της αριστερά, κοντά στο τέρμα των λεωφορείων. Επί χρόνια άνοιγε στις 6 το πρωί, αργότερα πήγαινε για να φροντίσει τις καλλιέργειές του στη γη που του ανήκε. Μαζί του έμενε η γυναίκα του Φλώρα και η κόρη του Ντίνα.

Η Φλώρα Γιαννακού κρατούσε το καφενείο μαζί με τον άντρα της. Την ημέρα της επομένης του θανάτου του το άνοιξε ξανά στις 5.45 το πρωί, όπως το συνήθιζαν.

Τις συνήθειες της καθημερινότητάς τους κατέγραψε για ένα χρόνο ο Γεράσιμος Ρήγας στο ντοκιμαντέρ «Πάρβας, άγονη γραμμή», που βγαίνει στις αίθουσες στις 22 Ιανουαρίου. Σημαδεμένη από τον θάνατο του ίδιου του πρωταγωνιστή της, η ταινία, όπως εξηγεί στη συζήτησή μας ο σκηνοθέτης, είναι ένας λιτός φόρος τιμής στην απλότητα των «τελευταίων» της απομονωμένης νησιωτικής Ελλάδας.

Με το «Πάρβας, άγονη γραμμή» ο Γεράσιμος Ρήγας υπογράφει το δεύτερο ντοκιμαντέρ του μετά τις «Συνήθειες», με αντικείμενο την καθημερινότητα στην Κρατική Σχολή Χορού. 

Πώς έγινε η γνωριμία σας με τον Πάρβα και την οικογένειά του;

Ενας φίλος μου που είχε μια μακρόχρονη σχέση με το νησί με έκανε να κολλήσω. Μου άρεσε να πηγαίνω κάθε χρόνο και αγάπησα πολύ τη Χώρα, δεθήκαμε με αυτή την οικογένεια. Κάποια στιγμή εγώ αποφάσισα να πάω και να καταγράψω τη ζωή τους. Τον Ιανουάριο του 2006 πήγα και έμεινα εκεί ένα χρόνο.

Τι ήταν αυτό που σας κέντρισε το ενδιαφέρον ώστε να κάνετε μια ταινία γύρω απ αυτούς;

Οταν ξεκινάς να πας κάπου, το κάνεις πιο πολύ από ένστικτο. Εχει να κάνει κυρίως με κάποια συναισθήματα δικά σου παρά με τη λογική. Κατά τη διάρκεια της ταινίας και μετά κατά το μοντάζ, αυτό που βρίσκω πολύ ενδιαφέρον είναι δύο πράγματα: πρώτον, πως αυτοί οι άνθρωποι με ελάχιστα μέσα καταφέρνουν να παραμένουν δημιουργικοί σε έναν ουσιαστικά πολύ μικρό χώρο και χωρίς να έχουν πολλές ανέσεις. Δεύτερον, πως έχουν μια ελευθερία. Παρ ότι φαίνεται δύσκολο, έχουν μια ελευθερία απέναντι στη φύση και τον θάνατο.

Αυτό που μου έκανε μεγάλη εντύπωση ήταν η επιμονή του Πάρβα να δουλεύει μέχρι το τέλος ακόμα κι όταν τον εγκατέλειπαν οι δυνάμεις του...

Είναι αυτό που είπα και πριν. Μέχρι την τελευταία στιγμή αυτοί οι άνθρωποι παραμένουν δημιουργικοί και λειτουργούν με φοβερή υπευθυνότητα. Συνεχίζουν να υπηρετούν την τοπική κοινωνία. Αν το σκεφτεί κανείς, δεν υπάρχει λόγος να ανοίγουν το καφενείο στις 6 το πρωί. Είναι μια άλλη γενιά με μεγάλη αγάπη για τον τόπο της, μεγάλο πάθος. Το καφενείο βρίσκεται σε ένα κομβικό σημείο στη Χώρα, απ όπου περνούν όλοι οι κάτοικοι και παίρνουν κάτι. Είναι ένας τόπος συνάντησης όπου οι άνθρωποι συζητούν για τον καιρό, την καθημερινότητα, την πολιτική. Ζει η τοπική κοινωνία μέσα από αυτό...

Εσείς επιλέξατε να τους κινηματογραφήσατε πολύ διακριτικά.

Ουσιαστικά είναι σαν να έχω κάνει μια ταινία μυθοπλασίας. Επειδή υπήρχε μεγάλη εμπιστοσύνη μεταξύ μας, ο Πάρβας και η οικογένειά του είναι σαν ηθοποιοί σε μια αυτοβιογραφική ταινία. Αυτό οφείλεται και στο ότι εγώ ήμουν μόνος μου εκεί, χωρίς συνεργείο. Οταν ξεκίνησα να πάω εκεί είχε γίνει μια πρόταση στο Κέντρο Κινηματογράφου που απορρίφθηκε. Γιατί υπήρχε αβεβαιότητα. Εγώ είπα ότι θέλω να πάω κάπου και να κινηματογραφήσω κάποιους ανθρώπους για ένα χρόνο. Ολο αυτό είχε ένα μεγάλο ρίσκο. Θα μπορούσε να μη βγει και τίποτε. Οπότε ήμουν μόνος με την κάμερα. Χωρίς ένα συνεργείο παρόν ήμουν κι εγώ ένα μέρος της καθημερινότητας της οικογένειας. Είναι πολύ βασικό να υπάρχει εμπιστοσύνη ανάμεσα σε εμένα και τους ανθρώπους που κινηματογραφώ.

Σας δέχτηκαν από την αρχή, δηλαδή.

Ο Δημήτρης Γιαννακός ήταν πολύ δεκτικός στους ξένους. Είχε γίνει και μια σημαντική διατριβή για τη Χώρα της Αμοργού από τον Εμίλ Κολονί, που είχε δημοσιευτεί στη Γαλλία. Μια πολύ σημαντική καταγραφή της Χώρας και των ανθρώπων της. Και πάλι αυτός είχε αφιερώσει τη δουλειά του στον Γιαννακό. Ο Πάρβας ήταν πολύ ανοιχτός σε καινούργιες ιδέες και ξένους ανθρώπους.

Τη μουσική τη συνέθεσε ο Νίκος Κυπουργός...

Ο Νίκος είδε την ταινία και με ρώτησε τι σκέψεις είχα. Εγώ είχα χρησιμοποιήσει στην αρχή το πολύ αργό bap, μια πολύ λιτή μουσική που χρησιμοποιεί μόνο πιάνο.

Στη συνέχεια, συζητώντας, αποφασίσαμε να χρησιμοποιήσουμε πιο πολύ το λαούτο, που ήταν και το όργανο που έπαιζε ο Δημήτρης, αλλά και τη λύρα. Οργανα που έχουν μεγάλη παράδοση στην Αμοργό και την ευρύτερη περιοχή.

Την τελευταία δεκαετία υπάρχει μια μικρή άνθηση του ελληνικού ντοκιμαντέρ. Βλέπουμε να γίνονται προσεγμένες δουλειές. Η ταινία σας ανήκει σε αυτό το ρεύμα. Νομίζετε ότι το κοινό δείχνει την απαραίτητη ανταπόκριση;

Δεν μπορώ να το πω αυτό. Δεν νομίζω όμως ότι μπορεί να κατηγορεί κανείς το κοινό. Προσωπικά πιστεύω στο ελληνικό κοινό και νομίζω ότι οι θεατές καταλαβαίνουν αν μια ταινία είναι ειλικρινής ή όχι. Η δικιά μου ταινία βγαίνει σε μια αίθουσα, αρχικά για μία εβδομάδα. Για να κρατηθεί και να έχει ένα βάθος χρόνου πρέπει σε μία εβδομάδα να κάνει αρκετά εισιτήρια το οποίο είναι δύσκολο γιατί, δυστυχώς, δεν υπάρχει μεγάλη δυνατότητα να διαφημιστεί αρκετά. Το μπάτζετ της ταινίας είναι περιορισμένο. Αλλες ταινίες που γίνονται επιτυχίες έχουν μεγάλους προϋπολογισμούς και βρίσκουν διανομή σε πολλές αίθουσες. Χρειάζεται το σύστημα να δώσει σε τέτοιου είδους κινήσεις περισσότερο χρόνο.

Απ όλη αυτή την εμπειρία, τι κρατάτε περισσότερο;

Την ίδια την εμπειρία. Το πιο σημαντικό για εμένα είναι όσα έζησα με αυτούς τους ανθρώπους. Ασχετα από το αν η ταινία πάρει βραβεία ή βγει στις αίθουσες, το πιο βασικό είναι η εμπειρία και η σχέση που αναπτύσσει κανείς.

Ο Δημήτρης Γιαννακός, γνωστός και ως Πάρβας, διατηρούσε επί χρόνια το παραδοσιακό καφενείο στην είσοδο της Χώρας της Αμοργού, καθώς και μια έκταση γης που καλλιεργούσε με πάθος. Ο Γεράσιμος Ρήγας ξεκίνησε να σκιαγραφεί το πορτρέτο του τον Ιανουάριο του 2006 και συνέχισε να κινηματογραφεί τη ζωή και τις συνήθειες της γυναίκας του Φλώρας και της κόρης του Ντίνας, μετά τον θάνατό του το καλοκαίρι της ίδιας χρονιάς.

ΑΝΤΑ ΔΑΛΙΑΚΑ 

adaliaka@pegasus.gr